Κούρσα με τον ...Ριχάρδο τον Γ'

      Μετά τα συνεχή και μονότονα "Κολιάτσου-Παγκράτι" και "Σύνταγμα-Ομόνοια", των τελευταίων εβδομάδων (έπεσε ...πείνα στη ταξιτζοοικογένεια και μη το γελάτε καθόλου... 33 ευρώ είσπραξη σου λέει ο άλλος, μετά απο 12 ώρες δουλειά και λέει και "δόξα το Θεό!!) ήρθε η απεργία και νά'σου οι υποχρεωτικές 25ήμερες "διακοπές".  Αφού "έλιωσα" για κανά δυο εβδομάδες στο πεδίο της "μάχης", στο "πόλεμο" εναντίον του Ραγκούση, πηγαίνοντας απο συγκέντρωση σε συγκέντρωση και απο πορεία σε πορεία, έσκασε η εναλλακτική για να αποφύγω τελικά την ξυνίλα και την υπεροψία του Ραγκούση:  Ο Κέβιν Σπέϊσι περιφέρεται στη Επίδαυρο,  λέει, παίζοντας τον "Ριχάρδο τον Γ'" του Σαίξπηρ, σε σκηνοθεσία του Σαμ Μέντες!

      Για όποιον δε έτυχε να το ακούσει, επρόκειτο για το πιο πολυδιαφημιζόμενο θεατρικό έργο της χρονιάς με άριστες κριτικές απο τον παγκόσμιο τύπο. Σου λέει, η Gurdian, η Independent, η Telegraph και ...δεν συμμαζεύεται, έγραψαν διθυράμβους για το έργο... "Ο Σαμ Μέντες συναντά ξανά τον Κέβιν Σπέισι για πρώτη φορά μετά την ταινία American Beauty που σάρωσε στα βραβεία Όσκαρ.., κ.λ.π."
Και τώρα παιζόταν στην ..."γειτονιά" μου και εγώ όντας σε απεργία και ...ατονία, δεν ήθελα να χάσω τέτοια εμπειρία! (που νά'ξερα...)

     Γνήσιος "ταρίφας" μεν, αλλά και γνήσιος απόγονος των ..."οικοδόμων" που κατασκεύασαν την Επίδαυρο, με μια μικρή ροπή σε οτιδήποτε φιλότεχνο, δεν μπορούσε να μην ιδρώσει το αυτί μου στην ευκαιρία να παρακολουθήσω και εγώ για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ένα Σεξπηρικό δράμα (την προηγούμενη φορά που αποπειράθηκα να κάνω κάτι παρόμοιο δεν θέλω να την θυμάμαι... Αυτή την τέχνη της ..."επιλεκτικής αμνησίας" την εφαρμόζω κάθε φορά που έχω προσπαθήσει να ..."κόψω τις φλέβες" μου μετά από ένα ακόμα χαμένο δίωρο μπροστά απο κάποια θεατρική σκηνή! Εκείνη η φορά ήταν σε ένα θέατρο κάπου στο Τορόντο του Καναδά... Αλλά, ούτε σαν εφιάλτη δεν θέλω να το θυμάμαι!)

      Η ταμπελίτσα "μισθωμένο όχημα" που κοσμεί μόνιμα το παρμπρίζ του ταξί μου, αντικαταστάθηκε με νέα ταμπελίτσα που έγραφε με τεράστια γράμματα τη λέξη "ΑΠΕΡΓΙΑ" και την κοσμούσε και μια μικρή ελληνική σημαία δίπλα... έτσι για να περάσω σαν "σκληροπυρηνικός απεργός" απο τα διόδια και απο τυχόν συναδελφικά "μπλόκα" στην εθνική οδό, χωρίς προβλήματα!

      Δεν μπορώ να πω, η Τροχαία στο τεράστιο χωμάτινο παρκινγκ του θεάτρου της Επιδαύρου, έκανε σοβαρή και αποτελεσματική δουλειά και έτσι τα τρία χιλιόμετρα ουράς αυτοκινήτων που σχηματίστηκαν, πολύ γρήγορα και χωρίς προβλήματα τα ...παρκάρισε με τέτοιο τρόπο που ο οποιοσδήποτε μπορούσε να φύγει νωρίτερα, εάν ήθελε, χωρίς να είναι κλεισμένος απο άλλα αυτοκίνητα και άρα αναγκασμένος να περιμένει να τελειώσει η τρίωρη παράσταση που ετοιμαζόμουν να παρακολουθήσω (κάτι θα ήξεραν αυτοί...).

      Και μετά το άνετο παρκάρισμα του κίτρινου ταξί (που έκανε ΜΠΑΜ) στα μάτια των "γκρι" συναδέλφων, που λόγω της παράστασης, δούλευαν ΟΛΟΙ τους κανονικά (άααα ...ρε τι σου κάνει η πείνα!!!), έτρεξα σχεδόν πανικόβλητος, να βρω θέση να παρκάρω τα …οπίσθιά μου, στα καυτά απο τον ήλιο και εντελώς άβολα μάρμαρα του επάνω διαζώματος του θεάτρου της Επιδαύρου! Κάτι πρέπει να κάνουν οι υπεύθυνοι για αυτό το θέμα! Δεν μπορεί ο άλλος να φεύγει απο την Αθήνα (και όχι μόνο!), να ταξιδεύει στην Επίδαυρο, στο καλύτερο αρχαίο θέατρο του κόσμου, να παρακολουθήσει μια παράσταση-εμπειρία και εσείς να τον βάζετε να κάθεται επάνω στα μάρμαρα που όλη τη μέρα κάνουν ...ηλιοθεραπεία σε θερμοκρασίες κοντά στους 40 βαθμούς, ενώ στα καθίσματα των επισήμων, του κάτω διαζώματος να υπάρχουν αναπαυτικά μαξιλαράκια, επενδυμένα με δερματίνη!
Αλλά θα μου πεις, δεν έχουν όλοι μεταξωτούς κώλους, όπως έχει η Άννα Νταλάρα, η Μαριάννα Λάτση, ο Διονύσης Φωτόπουλος, ο Αλέξανδρος Λυκουρέζος, ο Νίκος Κωνσταντόπουλος, ο Σταμάτης Φασουλής, ο Γιάννης Χουβαρδάς, η Μίρκα Παπακωνσταντίνου, ο Γιάννης Μπέζος, η Λουκά Κατσέλη, ο Γεράσιμος Αρσένης με την κόρη του και πολλοί άλλοι ακόμα που ήταν εκεί και δεν έτυχε να προσέξω!
Και επειδή μια μικρή, αλλά τυπική σχέση με την οικοδομή, αλλά και την Φυσική την έχω, να σημειώσω ότι το μάρμαρο, η πέτρα και όλα τα παρόμοια δομικά υλικά είναι καλοί αγωγοί της θερμότητας, άρα, κρατάνε για πολλές ώρες την θερμότητα που απορροφούν απο τον ήλιο, επί ένα 12ωρο κατά την διάρκεια της μέρας και την εκτονώνουν με ...φιλαρέσκεια, θα έλεγα, στους κώλους των βραδινών θεατών!

      Και για μην νομίζεται ότι το μόνο που μου έκανε εντύπωση, απο την παράσταση ήταν ότι κάηκε ο κώλος μου, εν αντιθέσει με τους μεταξωτούς κώλους των "επισήμων", ας περάσω και στην παράσταση:

      Το σενάριο ...Σεξπηρικό. Ο δολοπλόκος και φιλόδοξος βασιλιάς Γκλόστερ, μετέπειτα Ριχάρδος Γ´, σκοτώνοντας πατέρα, αδέλφια, ανίψια, κουμπάρους, μπατζανάκια και αφανίζοντας όποιον θα μπορούσε να σταθεί εμπόδιο στην κατάκτηση του στέμματος, έπεσε στο τέλος νεκρός. Δίχως συνείδηση, στερημένος από κάθε ηθική, βρέθηκε μόνος με μοναδικό σύμμαχό του τον Δούκα του Μπάκινχαμ...κ.λ.π.
Στο ρόλο του "ψυχάκια" Ριχάρδου Γ' ο Κέβιν Σπέισι, καμπούρης και κουτσός με τον ορθοπεδικό νάρθηκα στο πόδι, κέρδισε τις εντυπώσεις των περισσοτέρων θεατών. Επιβλητικός και απόλυτος κυρίαρχος της σκηνής δεν σε άφηνε, πράγματι, να πάρεις το βλέμμα σου από πάνω του. Με τη λοξή περπατησιά του και τη δύσμορφη όψη του, πέρασε από όλα τα στάδια της μεταμόρφωσής του στον απόλυτα κακό Ριχάρδο...κ.λ.π....κ.λπ....

      Απο 'κει και μετά είτε θα έπρεπε να έχεις διαβάσει εκ των προτέρων το σενάριο (πράγμα που "απαιτούν" τα έργα του Σέξπηρ, όπως μου εξήγησαν κάποιοι ..."ειδήμονες". Τι λέτε μωρέ... Δεν ήξερα, ότι για να παρακολουθήσω ένα θεατρικό έργο στην Επίδαυρο, θα έπρεπε να έχω κάνει ...φροντιστήριο πρώτα!), είτε θα έπρεπε να έχεις καρφωμένα τα μάτια σου στους υπέρτιτλους (καθότι αγγλόφωνο το έργο) που κυριαρχούσαν σε δύο ηλεκτρονικά matrix, 7-8 μέτρα πάνω απο τη σκηνή, που όμως σου αποσπούσαν εντελώς την ματιά απο την σκηνή... με αποτέλεσμα απλά να χάνεις την κίνηση επί σκηνής, άρα είχες δύο επιλογές:
Είτε να κοιτάς την σκηνή, χωρίς να καταλαβαίνεις το σενάριο, είτε να διαβάζεις το matrix και απλά να χάνεις την κίνηση επί σκηνής. Και επειδή κάποιοι μίλησαν για κακή ακουστική (και όντως είχαν δίκιο, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις), να πω ότι όχι αγγλομαθής, αλλά και Άγγλος γέννημα θρέμμα να ήσουν και να άκουγες τέλεια και πάλι δεν μπορούσες να καταλάβεις τα "thou goest" (= "you go") και τα "Yinz" (= "you all") και άλλα τέτοια καλούδια, της μεσαιωνικής Σεξπηρικής αγγλικής γλώσσας!
 

      Και το χειρότερο... Ο πολυδιαφημιζόμενος και "super" σκηνοθέτης Μέντες, απλά ...αγνόησε τουλάχιστον το 1/3 των θεατών του, αφού στο ελλειψοειδές θέατρο της Επιδαύρου, αποφάσισε ότι έπρεπε να στήσει μια τεράστια οθόνη, που όμως "κοιτούσε" ακριβώς ευθεία, καλυπτόμενη παντελώς απο τα πλαϊνά σκηνικά, που θα ήταν ιδανική εάν στηνόταν σε ένα σινεμά, όπου ο κύριος όγκος των θεατών κοιτάει τη σκηνή σε ευθεία γραμμή. Εκεί όμως όσοι είχαν την ατυχία να κάθονται στο πλάι, απλά δεν έβλεπαν ΤΙΠΟΤΑ απο όσα έδειχνε η οθόνη! Και το ερώτημα είναι... καλά, ένας τέτοιος, παγκοσμίου φήμης σκηνοθέτης δεν ανέβηκε στις πρόβες, στις πλαϊνές εξέδρες να δει πώς (δεν) φαίνεται ΤΙΠΟΤΑ απο τους θεατές που θα είχαν την ατυχία να κάθονται πλάγια, απο αυτό που είχε να παρουσιάσει??? Η απάντηση είναι αυτονόητη... ο άνθρωπος απλώς έκανε "copy & paste" στην Επίδαυρο, την παράσταση που ήδη είχε παίξει στο Old Vic του Λονδίνου και άλλα σύγχρονα θέατρα!
Αν αυτό δεν αποτελεί έλλειψη σεβασμού προς το χώρο της Επιδαύρου και τους 4000 θεατές, απο τους 9000 επί συνόλου, που καθόντουσαν στο πλάι, τότε ας μου εξηγήσει κάποιος τι σημαίνει "έλλειψη σεβασμού"!

      Με τον κίνδυνο να γίνω γραφικός (αλλά ...ταρίφας είμαι... ποιός θα με παρεξηγήσει??? Η γραφικότητα ..."ειδικότης" μας παρακαλώ!) θα πω ότι ο χρειάζεται τόλμη, νεωτεριστική ματιά, φαντασία και προσαρμοστικότητα στην πραγματικότητα των δεδομένων που έχεις για να πετύχεις και να παρουσιάσεις κάτι τόσο αξιόλογο, όσο ένα Σεξπηρικό δράμα! Ο μεγάλος Κουροσάβα προσάρμοσε τα σαιξπηρικά δράματα στην ιαπωνική ιστορία, ψυχοσύνθεση και κουλτούρα και με την "ευελιξία" του και τη "φρέσκια" ματιά του τα μετέφερε στην πραγματικότητα και τη σύγχρονη εποχή και αναμφισβήτητα πέτυχε. Ο Μέντες;... εεε....ακόμα το ψάχνει ο άνθρωπος!!!
Στα 500 π.X. ο θρήνος της Αντιγόνης θα έκανε τους θεατές να ξεσπάσουν σε κλάματα, σήμερα, στην καλύτερη περίπτωση θα μας έκοβε λίγο την όρεξη για την ταβέρνα που, κατά παράδοση ακολουθεί, τέτοιες παραστάσεις!
Και ο μεσαιωνικός 'Αγγλος θεατής του 1500-1600 θα συγκλονιζόταν συθέμελα με τις κατάρες που ξεστόμιζε επί 15 λεπτά η βασίλισσα, ενώ εμάς δεν ιδρώνει καν το αυτί μας! ("Μα τις 1000 αρκούδες... δεν καταλαβαίνω Χριστό!" που θα έλεγε και ο σύγχρονος Έλληνας έφηβος που μεγαλώνει διαβάζοντας εικονογραφημένο περιοδικό ..."Μπλεκ" (με την αγγλοσαξονική κουλτούρα), παραφράζοντας τον καθηγητή "Μυστήριο"...).
Με άλλα λόγια (ταξι-τζίδικα... επισημαίνω... ) δεν αρκεί να μεταφέρεις αυτούσιο το αρχαίο κείμενο και να το ερμηνεύσεις, όπως θα το ερμήνευαν οι αρχαίοι.
Οι νοοτροπίες των λαών αλλάζουν ή προσαρμόζονται σε σύγχρονα δεδομένα!
Οι τέχνες εξελίσσονται και εκτός απο τα αυτούσια κλασικά δράματα ή τις κωμωδίες της αρχαιότητας έχουν μεταλλαχτεί και σε σύγχρονα χοροθέατρα ή σε σουρεαλιστικές παραστάσεις ή ακόμα και σε σύγχρονες ξεκαρδιστικές κωμωδίες, βασισμένες στον ...Αριστοφάνη!
Η τεχνολογία αναπτύσσεται απο μέρα σε μέρα (που επιστράτευσε ανεπιτυχώς ο Μέντες, χρησιμοποιώντας- δυστυχώς για 4000 τουλάχιστον θεατές- τις "παρωπίδες" του σκηνικού του).
Και τέλος ο τρόπος σκέψης και αντίδρασης του κοινού στα ερεθίσματα των αρχαίων τραγωδιών, επίσης, αλλάζει!
Ο Μέντες νόμιζε ότι με ένα "copy & paste" θα "καθαρίσει" και στην Επίδαυρο! Άλλα έλα όμως που οι 'Έλληνες θεατές της Επιδαύρου,  έχουν παρακολουθήσει και αρχαία δράματα, που ναι μεν είναι αθάνατα χάρις στην απλότητα και τις διαχρονικές ιδέες που πραγματεύονται, ωστόσο για τον ώριμο πολιτιστικά και πνευματικά θεατή του 2011, εάν δεν είναι δοσμένα στην σημερινή ψυχοσύνθεση και κουλτούρα του, μπορούν κάλλιστα να ξενίσουν με την λιτότητα του σεναρίου, του διαλόγου και του "άγνωστου" ύφους που πραγματεύονται!
Διάβαζα κριτικές πριν το έργο απο αγγλικές εφημερίδες που μίλαγαν για μοντέρνα, νεωτεριστική και σύγχρονη σκηνική παρουσία... Καλά ρε παιδιά, το να ντύσεις το Σπέϊσι με δερμάτινα ή να προβάλλεις τη σκυλόφατσα του Καντάφι (που επαναλαμβάνω ΔΕΝ είχαν την δυνατότητα να δουν ΟΛΟΙ οι θεατές) είναι νεωτεριστική και σύγχρονη σκηνική παρουσία, όταν την ίδια στιγμή, ανοιγόκλειναν πόρτες στο σκηνικό, που μπαινόβγαινε κόσμος (ηθοποιοί), αλλά οι θεατές ΔΕΝ μπορούσαν να δουν??? (καλά, εδώ υπήρξαν θεατές που δεν έβλεπαν τους ηθοποιούς που έπαιζαν στο πίσω μέρος της ορχήστρας του θεάτρου!)
Για όσους δεν καταλαβαίνουν τι λέω, φανταστείτε ένα σκηνικό στο σχήμα ενός κεφαλαίου "Π" όπου ανάμεσα στις δύο παράλληλες γραμμές του σχήματος "Π" να γίνονται πράγματα, αλλά εσύ να κάθεσαι στο πλάι του "Π"... Πως διάολο να δεις τι συμβαίνει μέσα απο τις παράλληλες γραμμές όταν δεν έχεις οπτική επαφή?

 

      Τέλος, ποτέ δεν κατάλαβα, γιατί ο Μέντες δεν προσάρμοσε και δεν εκμεταλλεύτηκε το μεγάλο μέγεθος της ορχήστρας του θεάτρου της Επιδαύρου, αλλά περιόρισε ουσιαστικά τα σκηνικά του στη μισή ορχήστρα, χρησιμοποιόντας ξύλινο στρογγυλό πάτωμα που οριοθετούσε το τέλος της σκηνής στο ...μισό! Αλλά είπαμε... "copy & paste" παραγωγή δεν χωράει παντού!
 

      Έχοντας φτάσει στα όρια της απελπισίας από τα μισά σχεδόν της παράστασης, παρατηρώ ότι κάποιοι θεατές άρχισαν μετά την πρώτη ώρα να αποχωρούν σιγά σιγά! Χμμμ... δεν είναι τελικά και τόσο μεγάλη ντροπή να την ..."κάνεις" με ελαφρά πηδηματάκια, σκέφτηκα! Τελικά, αφού η υπομονή μου έφτασε να συναντήσει τα λαμπάκια της θερμοκρασίας των οπισθίων μου, που ήταν στο κόκκινο εδώ και ώρα, αποφάσισα να κάνω την "μεγάλη έξοδο", στα μισά της παράστασης! Δεν κρύβω ότι ένα άγχος το είχα... αλλά ποιός θα μπορούσε να με υποχρεώσει να κάτσω με το ζόρι να παρακολουθήσω μια πεπονόφλουδα επί τρίωρο και μάλιστα χωρίς διάλειμμα? Έ... όχι ρε γαμώτο! Θα φύγω και ας πουν ότι θέλουν σκέφτηκα!
Σε λιγότερο απο 10 λεπτά βρισκόμουν με ένα φίλο (που με βοήθησε στην "απόδραση") στο μπαρ του θεάτρου, όταν ο φίλος μου, αποσβολωμένος κοιτούσε με έκπληξη έναν κύριο... και μου είπε, "Καλά ρε ...εμείς φύγαμε, δεν μας ξέρει κανένας... Αυτός εκεί γιατί έφυγε?" και μου δείχνει σχεδόν δίπλα μας τον διεθνούς φήμης Έλληνα σκηνογράφο Διονύση Φωτόπουλο με την παρέα του, να απολαμβάνουν την παγωμένη μπύρα τους, ενώ πριν λίγη ώρα καθόντουσαν σχεδόν απο κάτω μας, στα μαξιλαράκια με την δερματίνη!
Καλά, εμένα κάηκε ο κώλος μου ...έχω δικαιολογία, εάν χρειαστεί! Αυτουνού, που του είχαν και μαξιλαράκι με δερματίνη να κάτσει, τι δικαιολογία έχει?
Μα είναι απλό! Κανείς δεν αντέχει το κακό θέαμα και αν έχει το θάρρος της γνώμης του, απλά το δείχνει ή το λέει και ας είναι από απλός ταρίφας, έως διεθνούς φήμης καταξιωμένος σκηνογράφος!

      Επειδή πολλοί μίλησαν για "αριστούργημα" μετά την παράσταση και οι οποίοι σαφέστατα είναι πολύ πιο ειδικοί, απο μένα τον ΑΣΧΕΤΟ και ..."γραφικό" ταρίφα, θέλω να πω ότι δεν μέμφομαι απολύτως ΚΑΝΕΝΑΝ από όσους τελικά τους άρεσε το έργο, αντίθετα σέβομαι και τα γούστα άλλων που δεν ταιριάζουν με τα δικά μου. Όμως, σαν απλός θεατής και όχι σαν ειδικός, καταθέτω την γνώμη μου! Ωστόσο, θέλω να προσθέσω ότι το μπαρ γέμισε σχεδόν όλο σε λίγο (πριν το τέλος της παράστασης), απο απογοητευμένους θεατές και δεν νομίζω, όλοι αυτοί να ήταν ..."γραφικοί ταρίφες"!

      Φεύγοντας και περπατώντας την κατηφόρα προς το πάρκιγκ, μια άγνωστη κυρία που περπάταγε ακριβώς δίπλα μου και η οποία σαφέστατα είχε παρατήσει και αυτή την παράσταση στη μέση, μίλαγε στο τηλέφωνο και έλεγε (με εμφανή ενοχή) σε κάποιον, "...δεν ξέρω... δεν ξέρω ...τι να σου πω? Έχω χάσει την κριτική μου ικανότητα φαίνεται! Ίσως έφταιγε η ζέστη, ίσως το ότι καθόμουν στο πλάϊ, ίσως πάλι με παρασύρανε απο την παρέα που έφυγαν όλοι... αλλά είναι η πρώτη φορά που φεύγω στη μέση απο μια παράσταση της Επιδαύρου..."
Λίγο παρακάτω, όταν έκλεισε το τηλέφωνο, της είπα, "Κυρία, μην έχετε ενοχές! Το να φεύγετε στη μέση μιας παράστασης δεν αποτελεί απαραίτητα αγένεια ή έλλειψη κριτικής ικανότητας, αλλά αντίθετα φυσική αντίδραση σε ένα πολύ κακό θέαμα! Και αυτό είναι ...κριτική ικανότητα! Όλοι έχουμε την τάση να φεύγουμε μακριά όταν μας βασανίζουν και αν δεν το κάνουμε, τότε αυτό λέγεται ..."κριτική ανικανότητα!"